احکام خمس 1

1- کسی ملک یا سرقفلی را معامله نموده، ولی در سر سال خمس این معامله را نداده و اکنون می خواهد تخمیس کند. آیا قیمت اولی کافی است یاقیمت فعلی را باید تخمیس کند؟
ج: قیمت اول در تخمیس کافی نیست، مگر این که وجه معامله از سال قبل باشد.

 

2- شخصی از پول مخمس یا از درآمد خود که هنوز تخمیس آن واجب نشده، مثلاً صد اصله نهال قلمه می خرد ومی کارد تا پس از پانزده سال که زمان فروش آنها شد، آنها را بفروشد و درآمد آنها را در ضروریات زندگی از قبیل خوراک و پوشاک و... مصرف کند.
الف) آیا هر سال که این نهال ها نمو می کنند، خمس به آنها تعلق می گیرد یا نه ؟
ب) در صورت تعلّق خمس چون تخمیس هر ساله قدری مشکل می شود، آیا جایز است در موقع فروش آنها را تخمیس کرد؟
ج. الف و ب: تخمیس در موقع فروش کافی است.


3- امروزه جوانان برای ازدواج یا خرید مسکن پولی پس انداز می کنند که بخشی از آن چند سال می ماند. آیا به این پولها خمس تعلق می گیرد؟
ج: بلی به این پس اندازها خمس تعلق می گیرد.


4- جهت رفتن به حج پولی پرداخت کرده ایم که در بانک می ماند و در صورت انصراف آن را باز می گردانند. آیا به این پول خمس تعلق می گیرد؟
ج: اگر سال گذشته، پرداخت خمس آن واجب است و اگر در اثنای سال این پول را گذاشته اید در سرسال خمسی باید خمس آن را محاسبه کنید.


5- فرض بالا در مورد موبایل و بعضی کالاها یا خدمات دیگر هم وجود دارد. خواهشمند است چگونگی خمس آنها را بیان فرمایید.
ج: مثل فرض قبل پرداخت خمس لازم است.

6- در دوران حکومت شوروی سابق، اکثر مردم در جمهوری های تحت حاکمیت آن از مسأله ی خمس خبری نداشته و با همان پولهایی که خمسش پرداخت نشده بوده ، زمین خریداری کرده ساختمان به پا کرده اند.
الف) حکم این ساختمانها چیست؟
ب) نماز در این چنین خانه هایی چه حکمی دارد؟
ج: نماز خواندن بلکه مطلق تصرف در چنین املاکی جایز است.


7- در بین مردم شایع است که بعضی از مساجد و حسینیه ها با پولی ساخته شده که خمسش پرداخت نشده است و یا پول آن ها از راه حرام کسب شده ، عبادت در این مکان ها چه حکمی دارد؟
ج: اشکالی ندارد.


8- شخصی تعدادی گوسفند وگاو شیرده نگه می دارد برای استفاده از شیر و پشم آنها، آیا اینها مؤونه حساب می شوند یا نه؟
ج: بعید نیست مؤونه باشد و احتیاط مستحب تخمیس آنها است.


9- لطفأ معنای مؤونه را بیان فرمایید؟
ج: مؤونه بر دو نوع است:
الف) مخارجی که برای به دست آوردن سود صرف می شود، مثل کرایه واجاره و.. یا آلاتی که از بین می روند و فرسوده می شوند.
ب) چیزهایی که برای خود و خانواده ی فرد مورد احتیاج است، مثل خوراک و پوشاک و مخارج مسافرتهای زیارتی وسیاحتی حلال و اموالی که در تصدُق و هدیه می دهد و آنچه در زندگی به آن احتیاج دارد، اعم از مایحتاج داخل خانه یا بیرون آن مثل وسیله ی نقلیه و امثال آنها و مخارج ازدواج و...


10- شخصی یک میلیون تومان پول جمع کرده و هنوز سال بر آن نگذشته است می خواهد آن را سرمایه ی کسب خود قرار دهد، ولی اگر خمس آن را بدهد نمی تواند زندگی خود را اداره کند، آیا به این سرمایه خمس تعلق می گیرد یا نه؟
ج: بنابر اقوی تخمیس آن لازم است و اگر فعلأ امکان پرداخت نداشته باشد، در وقت امکان باید پرداخت کند و از حاکم شرع اجازه بگیرد.


11- کسی که سال خمسی (حول) دارد ، اگر در بین سال فوت نماید ، آیا واجب است خمس چند ماهی که از سال گذشته است، از مال او اخراج شود یا نه؟
ج: به نظر ما احتیاطاً خمس بعد از تمام شدن سال واجب می شود، چنانچه در مسأله 1775 توضیح المسائل بیان شده است. پس اگر شخصی در بین سال فوت نماید، احتیاطاً تخمیس لازم است.


12- آیا تخمیس مال بر اطفال واجب است و بنابر اینکه واجب باشد آیا لازم است ولی طفل خمس منافع را جدا نموده به حاکم شرع بدهد؟
ج: وجوب خمس بر اطفال معلوم نیست، گر چه احوط این است که بعد از بلوغ خمس مال خود را پرداخت کنند.


13- آیا لازم است خمس را به مرجع تقلید پرداخت کرد؟
ج: در سهم سادات جایز است صاحبان خمس خودشان آن را به سادات مستحق پرداخت کنند، بلکه اگر احساس کنند که بعضی سادات گرفتار مشکل زندگی هستند لازم است سهم سادات را در همان محل صرف نموده و به حوزه های علمیه نفرستند. اما در سهم امام(ع) لازم است از مراجع تقلید جامع شرایط در مصرف آن اجازه بگیرند، البته اگر مورد مصرف اختلافی شد، باید از مرجع تقلید خود کسب تکلیف کنند یا به ایشان برسانند و بهتر است سهم امام(ع) را به مرجعی که مراعات احتیاط
می کند بپردازند .


14- آیا می شود سهم امام(ع) را به حساب مالیات ریخت؟
ج: خیر، جایز نیست.


15- چیزهایی که جزء مؤونه بوده وحالا از مؤونه بودن خارج شده ، مثلأ زنی زیور آلاتی داشته که حالا از آن ها هیچ استفاده ای نمی کند و یا زمانی کتابی را لازم داشته و مطالعه می کرده اما حالا مطالعه نمی کند و یا در خانه ای زندگی می کرده و حالا از آن خانه استفاده نمی کند و مثلأ در خانه ی پسرش زندگی می کند ، آیا در این موارد لازم است خمس آنها پرداخت شود؟
ج: در موارد مذکور و امثال آنها لازم نیست خمس پرداخت شود، گرچه احوط پرداخت است.


16- کسی مالش تخمیس شده ولی حاکم شرع یا وکیلش به مقداری با او مصالحه نموده یا دستگردان کرده و به مالک پس داده است، آیا ذمه ی چنین شخصی بری
می شود یا نه؟
ج: اگر آن شخص در حین مصالحه قادر به پرداخت تمام خمس بوده، مصالحه یا دستگردان صحیح نیست و باید مقدار باقی مانده را پرداخت نماید و مقدار واقعی خمس را ادا نماید و اگر امکان پرداخت نداشته باشد دستگردان مانعی ندارد.


17- شخصی مبلغی وام گرفته است اگر بدون اینکه در آن تصرف کند یکسال از آن گذشته باشد یا جنسی در مقابل آن بخرد وآن جنس موجود باشد، آیا سر سال خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج: خمس به قرض تعلق نمی گیرد و اگر جنسی را به قصد تجارت خریده و قیمت آن در سر سال ترقی کرده، به اضافه قیمت آن خمس تعلق می گیرد.


18- آیا خمس به هدیه تعلق می گیرد؟
ج: اگر هدیه مختصر و غیر مهم باشد، خمس به آن تعلق نمی گیرد.


19- آیا مالی که پدر به فرزند نا بالغ خود هبه می کند، خمس دارد؟
ج: اگر هدیه مالی مورد اعتنا باشد، خمس تعلق می گیرد و به کودک نابالغ خمس تعلق نمی گیرد.


20- اشخاصی که از طرف مراجع تقلید اجازه ی دریافت سهم مبارک امام یا سهم سادات و زکوات را دارند ، آیا می توانند با پرداخت کننده ی خمس- با وجود اینکه قدرت بر ادای آن دارد - به مقدار کمتر مصالحه کنند (مثلأ یکصد هزار تومان را به پنجاه هزار تومان مصالحه کنند) یا آن را دستگردان نموده و به صاحبانش بر گردانند یا چنین کاری جایز نیست؟
ج: این کار مطلقأ صحیح نمی باشد، بلی اگر شخصی که وجوهات شرعیه بر او واجب شده فعلأ قادر بر ادای حقوقی که بر ذمه دارد نباشد، جایز است حاکم شرع زکات وخمس را از او بگیرد و به عنوان خمس و زکات به او بر گرداند تا ذمه اش را بری کند.


21- کسانی که حقوق شرعیه پرداخت می کنند، گاهی درخواست تخفیف و ارفاق می نمایند ، آیا اجازه می فرمایید مخصوصأ در افرادی که اگر به آنها تخفیف داده نشود از پرداخت آن حقوق منصرف می شوند، مقداری تخفیف داده و به مقدار کم مصالحه کرد؟
ج: در مواردی که وجوهات یقینا ً واجب شده به هیچ وجه اجازه نمی دهیم و جایز نیست که به کم مصالحه کرد و حاضر نبودن بعضی از افراد به ادای حقوق واجب مجوز تخفیف و مصالحه به کم نمی شود، بلی مصالحه از طرف مجتهد جامع الشرایط یا وکیل مجتهد در صورتی جایز است که تعلق وجوهات یا مقدار آن مشکوک باشد.


22- در فرض سؤال قبلی آیا تقسیط را جایز می دانید؟
ج: تقسیط با اخذ مدرک اشکالی ندارد.


23- باغی را با پولی که خمس آن پرداخت شده خریده ایم آیا به آن خمس تعلق می گیرد؟
ج: خمس در باغ به منافع تعلق می گیرد و پرداخت آن در نمو درختان میوه مطابق احتیاط است و در درختهایی مثل درخت تبریزی باید خمس آن را پرداخت کرد.


24- آیا خمس به پس اندازی که از گرفتن وام به دست آمده تعلق می گیرد؟
ج: اگر سود اضافی نیست خمس به آن تعلق نمی گیرد.


25- به پولی که از فروش زمین و اثاثیه ی منزل و وسایل زینتی به دست می آید، خمس تعلق می گیرد یا خیر؟
ج: در فروش زمین اگر با پول خمس داده شده خریداری شده و یا قبلأ تخمیس شده به اضافه قیمت آن خمس تعلق می گیرد و اگر غیر مخمّس است باید خمس همه ثمن را پرداخت و اما فروش اثاثیه ی خانه آنچه از قبیل مؤونه است خمس ندارد.


26) آیا به حیوانات اهلی مثل گاو و گوسفند خمس تعلق می گیرد؟
ج: بلی تعلق می گیرد.


27)خرید دسته گل و تاج گلهایی که با قیمت بالا برای مراسم های مختلف تهیه می شوند آیا مصداق اسراف است یا نه؟ و آیا خمس به آنها تعلق می گیرد؟
ج: در بعضی موارد اسراف محسوب می شود و بنابر احتیاط در این صورت خمس آن را باید داد.


28) آیا به مبلغ دیه با گذشت سال خمسی تعلق می گیرد یا نه؟
ج: تعلق خمس معلوم نیست.


29) کتابهایی که خریداری شده و از آنها استفاده کرده ایم ولی سالها مورد نیاز نبوده اند آیا خمس به آنها تعلق می گیرد؟
ج: خمس تعلق نمی گیرد.


30) شخصی با قرض تدریجأ خانه خریده و بعد یک ماشین شخصی هم برای استفاده ی شخصی به صورت قسطی خریده است و ماشین را بعد از مدتی فروخته برای پسرش خانه خریده ،آیا خمس به ذمه اش تعلق می گیرد یا نه؟
ج: اگر از پولهایی که به خانه و ماشین داده سال گذشته باشد، خمس تعلق می گیرد و باید خمس آنها را بدهد و اگر نگذشته خمس ندارد و اگر شک کند که به چه مقدار آن ها خمس تعلق گرفته باید با حاکم شرع و یا وکیل او مصالحه نماید و به پول ماشین که با آن برای پسرش خانه خریده خمس تعلق نمی گیرد.


31) خمس اموال خود را که به آنها خمس تعلق یافته محاسبه نمودم و از آن جمله طلبی را که از شخصی داشتم به خیال اینکه وصول خواهد شد در دفترم تخمیس نمودم ، پس از چند ماه معلوم شد که آن طلب وصول نخواهد شد، آیا پرداخت خمس این طلب لازم است یا نه؟
ج: اگر هنوز خمس آن را پرداخت نکرده اید ، واجب نیست پرداخت کنید و سرمایه به جز آن طلب خواهد بود و اگر پرداخت نموده اید و عین آن باقی است می توانید آن را پس بگیرید.


32) شخصی خانه ای ساخته که سرداب داشته و چون مورد استفاده نبوده است از آن سرداب به عنوان انباری وسایل زاید استفاده می شده ، پس از اینکه پسرش ازدواج کرد، سرداب را به او اجاره داد، آیا این سرداب اضافه بر مؤونه محسوب می شود و باید خمسش را بدهد یا نه؟
ج: اگر در حین ساختن اضافه نبوده ، اجارۀ بعدی موجب نمی شود که خمس به آن تعلق بگیرد.


33) آیا جایز است وجه خمس را به جنس و اثاثیه تبدیل نمود و آن را به سادات داد یا پرداخت وجه خمس عینأ واجب است؟
ج: خمس به خود عین تعلق می یابد و می تواند قیمت آن را خمس دهد و در اجناس دیگر خالی از اشکال نیست و باید در این فرض به حاکم شرع رجوع کرد.


34) کسی که مجتهد یا نماینده ی حاکم شرع نیست و غنی می باشند آیا می تواند صرفأ به عنوان سید در مواردی که پیش می آید با فقرای مؤمنین دستگردان و امهال نماید؟
ج: به هیچ عنوان جایز نیست.


35) اگر میت بدهکار باشد و نیز خمس برگردن داشته باشد و ترکه به اندازۀ هر دو نباشند، ورثه کدام را مقدم کنند؟
ج: باید تقسیط کرد.


36) آیا طلبه می تواند از سهم امام(ع) استفاده نماید؟
ج: اگر مشغول انجام وظیفه مثل تحصیل، تدریس، تبلیغ و.. باشد، می تواند به اندازۀ احتیاج استفاده کند.


37) چگونه می توان سال خمسی را تغییر داد؟
ج: مشکل است تغییر دادن مگر با اجازۀ حاکم شرع ولی ظاهرأ مقدم داشتن- یعنی جلو انداختن آن - جایز است.


38) اگر سیادت شخصی از طریق تأیید یکی از علمای انساب ثابت شود و عدۀ زیادی از علما وثاقت و خبره بودن و عدالت آن عالم شهادت بدهند، آیا قول آن عالم حجت است؟
ج: اگر اطمینان حاصل شود، قول او حجت است.


39) در مصرف سهم امام(ع) و سهم سادات اجازه ی حاکم شرع لازم است؟
ج: در سهم امام لازم است ولی در سهم سادات به نظر ما اجازه لازم نیست.

40) تصرف در گنجی که در خانه یا زمین خود پیدا کنیم جایز است؟

ج: جایز است و باید خمس آن را داد.


41) کسی که در خانۀ پدری زندگی می کند آیا خمس به همه ی کسب ها یش تعلق می گیرد؟
ج: بلی ، خمس تعلق می گیرد.


42) برای خرید خانه در شرکت تعاونی مسکن ثبت نام کرده ایم و پولی را به حساب شرکت ریخته ایم تا زمین بخرند و پس از چند ماه دیگر مبلغ دیگری به حساب شرکت بريزیم تا مراحل سا ختمانی خانه ها آغاز شود و تا پایان کار ساخت خانه ها هر چند ماه مبلغی به حساب شرکت واریز می کنیم، خواهشمند است بفرمایید:
الف)اگر پس از واریز پول برای خرید خانه سر سال خمس بنده برسد، در حالی که هنوز زمین خریداری نشده، آیا باید خمس پولی را که قبلأ به حساب شرکت واریز کرده ام بپردازم؟
ب) اگر پس از خرید زمین و در حالی که هنوز کاری برای ساختمان آن انجام نیافته سرسال خمس برسد، آیا تخمیس مبلغ زمین واجب است؟
ج: تا سر سال اگر صاحب زمین یا خانه ولو به عنوان کلی شده باشید، خمس ندارد.


43) به نظر حضرتعالی اول سال خمس را باید آغاز اشتغال به کسب و کار قرارداد یا از هنگامی که اولین درآمد حاصل می شود ؟
ج: از هنگام آغاز به کسب جایز است.


44) به یکی از دو ستانم مبلغی قرض داده ام، خواهشمند است بفرمایید اگر مؤونه باز پرداخت قرض بعد از سر سال خمس باشد ، آیا باید خمس آن را بدهم یا پرداخت آن برای سال بعد می ماند؟
ج: بعد از وصول، خمس آن را باید بپردازید.

 

45) بنده از هدیه عروسیم، 10عدد پتو و شش عدد تشک عایدم شد و بعد یک سال بدون استفاده مانده؛ آیا خمس به آنها تعلق می گیرد یا خیر و اگر آری باشد، پول آنها را پرداخت بکنم یا خودشان را بدهم.

ج: وجوب خمس معلوم نیست ولی بهتر بلکه احوط این است که قیمت آنها را حساب کنید وخمسش را به مرجع تقلید خود برسانید.

 

46) آیا به پس اندازهای مسکن وازدواج خمس تعلق می گیرد؟

ج) در صورتی که سال بر آن ها بگذرد خمس دارند.

 

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

سایت جدید

.

استفتائات جدید

.

1) ابراز تولی و تبری
س) آنچه که بر هر مسلمانی واجب است در تبری و تولی، چگونه باید ابراز گردد؟
ج) بلی تولی و تبرّی واجب است و کفایت می کند بگوید: من دوستم با کسی که ائمه(ع) را دوست دارد و دشمنم با آن که با اهل بیت (ع) دشمن باشد.

 

2) کفن غصبی
س) شخصی فوت کرده و ما بعد از مدتی(20 یا 30 روز) متوجه شدیم کفن غصبی است حکم شرعی آن چیست؟
ج) اگر صاحب کفن راضی نگردد باید نبش قبر شود و کفن و به صاحبش برگردد.

 

3) ارجحیت نماز نافله
س)خواندن نافله نمازهای یومیه ارجحیت داردیا خواندن تعقیبات نماز؟
ج) نماز از تعقیبات دیگر ارجح است به جز تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها.

حدیث

امام علی علیه السلام: مَا أَكْثَـرَ اَلْعِبـَرَ وَ أَقَـلَّ اَلاِعْتِبَـارَ چه بسيار است پنـدها و چه اندكاند، پنـد پـذيران. نهج البلاغه/کلمات قصار 297
VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR VTEM IMAGE ROTATOR